Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı’na bağlı İleri Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA) ve KaloCyte isimli biyoteknoloji şirketi, sağlık alanında önemli bir yenilik sunma potansiyeline sahip bir projeye imza atıyor. “Akut Müdahale İçin Sahada Kullanılabilir Sentetik Kan Çözümleri” (FSHARP) adı verilen bu projede, toz formunda sentetik kan üretimi gerçekleştirildi ve bu konuda hayvan deneylerinde olumlu sonuçlar alındı. Proje, savaş alanlarında kan kaybı nedeniyle yaşanan ölümleri azaltmayı hedefliyor.
Geliştirilen “ErythroMer” adındaki ürün, kanamalı travma durumlarında insan kanının temel fonksiyonlarını taklit edebilme kapasitesine sahip. Laboratuvar ortamında üretilen bu sentetik kan, uzun süre oda sıcaklığında stabil kalabiliyor ve bu sayede taşınması kolaylaşıyor, soğutma gereksinimi ortadan kalkıyor. Böylece lojistik operasyonlar daha az maliyetle ve daha etkili bir şekilde gerçekleştirilebiliyor.
Savaş bölgelerinde kan kaybı nedeniyle meydana gelen ölümler, özellikle Irak ve Afganistan’da gerçekleşen çatışmalarda ciddi bir sorun olarak öne çıkıyor. ABD ordusunun daha önce yürüttüğü bir çalışma, cephede yaşanan ölümlerin %87,3’ünün sahra hastanesine ulaşamadan gerçekleştiğini ve “kurtarılabilir/önlenebilir” vakaların %90,9’unun doğrudan kontrol edilemeyen kan kaybından kaynaklandığını ortaya koymuştu. DARPA, bu sorunları çözmek için çeşitli araştırmalar yürütmekteydi.
FSHARP programının yöneticisi Yarbay Robert Murray, yakın zamanda yaptığı bir açıklamada toz formunda sentetik kan üretiminde kaydedilen ilerlemeleri duyurdu. Üretim sürecinin başarıyla tamamlandığını belirten Murray, sentetik kanın steril su ile iki ayrı torbada taşındığını ve gerektiğinde hızlıca müdahaleye hazır hale getirilebileceğini ifade etti. Gelecek aşamalarda, insan deneyleri de dahil olmak üzere Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) onaylı testlerin yapılacağı açıklandı.
Emekli Hava Albay Jeremy W. Cannon, gelecekteki olası çatışmalara yönelik tıbbi hazırlıkların yetersiz olmasının, tedavi edilebilir yaralı askerler arasında yüksek ölüm oranlarına yol açabileceği konusunda uyarıda bulundu. DARPA’nın, 2016 yılında KaloCyte ile iş birliği içinde bu projeyi yürüttüğü ve 2000’li yıllarda başlayan sentetik kan üretimi çalışmalarını somut bir ürüne dönüştürmek için kaynaklar sağladığı biliniyor.
Bu yenilikçi çalışma, tıp alanında devrim niteliğinde değişiklikler yaratabilir ve savaş alanındaki sağlık hizmetlerini köklü bir şekilde dönüştürebilir.
